Formowanie się materiału zeznaniowego w psychice świadka a taktyka przesłuchania

„Formowanie się materiału zeznaniowego w psychice świadka a taktyka przesłuchania” to projekt badawczy realizowany z grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (decyzja Nr 0420/B/H03?2007/33). Jego realizacja rozpoczęła się w październiku 2007 roku, a przewidywany termin zakończenia to październik 2008 roku. Badania te są postawą przygotowywanej publikacji z zakresu psychologii sądowej przez prof. dr hab. Ewę Gruzę.


Prowadzący postępowania karne – w każdym ich etapie: przygotowawczym, sądowym czy odwoławczym – przesłuchują świadków, i jak wskazują na to wyniki dotychczas prowadzonych badań, najmłodsi i najmniej doświadczeni praktycy uznają tę czynność za stosunkowo prostą. Oceny takie wynikają z braku uświadomienia sobie błędów jakie często popełniają, kierowania się bardziej stereotypami niż wiedzą i przeświadczeniem, że wystarczy zadość uczynić regulacjom kodeksowym, aby czynność uznać za dobrze przeprowadzoną. Często prowadząc przesłuchanie bardziej skupia się na celu, który trzeba osiągnąć, niż na analizie przyczyn dlaczego świadek nie pamięta zdarzenia, skąd pojawiają się jego wątpliwości, co może być przyczyną niedoskonałości relacji, czy pomyłka w zeznaniach związana jest z uwarunkowaniami psychologicznymi czy też świadomym działaniem. Dlatego też istotne jest, przede wszystkim z praktycznego punktu widzenia, poznanie zasad i etapów formowania się materiału zeznaniowego, by uświadomić sobie możliwości każdego przeciętnego człowieka w tym zakresie. Drugim powodem podjęcia badań w tym zakresie jest niewspółmierne do wagi problemu zainteresowanie się nim tak od strony teoretycznej, jak i praktycznej. W literaturze przedmiotu wiele miejsca poświęca się prawom i obowiązkom świadka, procesowym zasadom przesłuchania, marginalnie traktując psychologiczne aspekty tej czynności oraz kryminalistyczną taktykę jej prowadzenia. Analiza praktyki dostarcza niemało dowodów na to, że przede wszystkim w zakresie taktyki przesłuchania świadka popełnia się wiele błędów skutkujących otrzymywaniem niepełnych i nierzetelnych zeznań rzutujących na podejmowanie kluczowych decyzji procesowych. A stąd jest już blisko do tzw. pomyłek sądowych.
Wyniki prowadzonych badań, biorąc pod uwagę, że ściśle powiązane zostaną z obecną praktyką, zawierały będą postulaty de lege lata i de lege ferenda. Niewątpliwie zarówno część teoretyczna pracy – pozwalająca na poznanie tajników formowania się zeznań, jak i część praktyczna wskazująca na popełniane uchybienia i metody ich naprawy będą przydatne przede wszystkim praktykom wymiaru sprawiedliwości w pogłębianiu ich wiedzy i doskonaleniu warsztatu zawodowego. Część empiryczna projektu ma więc przede wszystkim za zadanie określenie ewentualnych błędów i uchybień występujących podczas prowadzenia czynności przesłuchania, a wzbogacona o część teoretyczną pozwoli na zapoznanie się praktyków z zagadnieniem i wyeliminowanie występujących uchybień.

Dodano: 04.10.2007 14:24:05 has Ostatnio aktualizowany: 04.10.2007 14:24:05